วันอังคารที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2569

"ความรู้ไทย ๆ ที่หายไป" บทความพิเศษในโอกาสครบรอบ 14 ปี PSK

ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารล้นทะลักเพียงปลายนิ้วสัมผัส หลายคนอาจเชื่อว่า "อินเทอร์เน็ต" คือห้องสมุดที่ไม่มีวันตาย ทว่าในความเป็นจริง ข้อมูลทางวิชาการและมรดกทางวัฒนธรรมของไทยกำลังเผชิญกับภาวะ "สุญญากาศทางความรู้" อย่างเงียบเชียบและน่ากังวล

แต่หากพูดถึงการ "สูญเสียความรู้" นั้น ในต่างประเทศเกิดขึ้นหลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็นการเผาหอสมุดอเล็กซานเดรียในสมัยโบราณ จนมาถึงยุคปัจจุบัน มีการเกิดเพลิงไหม้หอสมุดกลางนครลอสแอนเจอลิส เมื่อปี 1986 หนังสือ 4 แสนเล่มถูกทำลาย รวมไปถึงหอสมุดในสหภาพโซเวียตในปี 1988 สร้างความเสียหายต่อเอกสารวิจัยมากมาย แม้กระทั่งในประเทศไทยเอง ก็เกิดการลอบวางเพลิงหอสมุด โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ จังหวัดนครปฐม เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2553 ที่ทำลายหนังสือมากมาย มูลค่าความเสียหายประมาณไม่ต่ำกว่า 20 ล้านบาท

การทำลายหนังสือเหล่านี้ ถือเป็นการสูญเสียความรู้ที่คนรุ่นหลังจะได้รับโอกาสในการศึกษา ค้นคว้า หรือหาความบันเทิงจากสิ่งต่าง ๆ ที่แต่ละคนสนใจ แต่ในโลกอินเทอร์เน็ต เราจะต้องเศร้าเมื่อเว็บไซต์ความรู้ดี ๆ หายไป

อย่างเช่น "คลังปัญญาไทย" ที่ก่อตั้งเมื่อปี 2549 โดยมีจุดประสงค์เพื่อสร้างแหล่งรวบรวมความรู้ภาษาไทยขนาดใหญ่บนอินเทอร์เน็ตในรูปแบบสารานุกรมออนไลน์ โดยแบ่งสองส่วนคือ "คลังสะสมองค์ความรู้" รวมบทความวิชาการ และตำราที่ผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญ และ "สารานุกรมต่อยอด" ซึ่งเปิดให้เปล่า ให้ผู้ที่สนใจได้ต่อยอดความรู้เอง แต่ด้วยการขาดงบประมาณ ทำให้คลังปัญญาไทยปิดตัวลงไปในที่สุด

หรือแม้แต่ "หอมรดกไทย" เว็บไซต์ซึ่งสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหมจัดสร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ ในปี 2542 โดยมีจุดประสงค์เพื่อเผยแพร่เรื่องราวของสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และเรื่องราวต่าง ๆ ของประเทศไทยของเราในหลากหลายแขนงด้วยกัน และถือเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของไทยเป็นอย่างดี

แต่ล่าสุดเมื่อต้นปี 2569 ที่่ผ่านมา "หอมรดกไทย" ไม่สามารถเข้าถึงได้อีกต่อไป เว็บลิงก์ดังกล่าวได้กลายเป็นเว็บไซต์ดูซีรีส์จีนเป็นที่เรียบร้อย หากใครที่เคยเข้ามาในเว็บหอมรดกไทยและได้บุ๊กมาร์กเก็บไว้ กลับต้องเสียดายเพราะการปิดตัวเว็บไซต์ และการยึดครองโดเมนเก่าไปทำอย่างอื่น

จึงขอฝากให้ผู้ที่เคยร่วมงานกับหอมรดกไทย หรือทางกระทรวงกลาโหมเอง ในเมื่อไม่มีเว็บหอมรดกไทยอีกแล้ว และกลายเป็นเว็บดูซีรีส์ผิดลิขสิทธิ์ในโดเมนเดิม น่าจะรับรู้ถึงการเปลี่ยนแปลงอันน่าตกใจนี้ และความรู้ของไทยควรไม่มีวันหาย

แม้ยุคนี้ การเข้าถึงอินเทอร์เน็ตจะรวดเร็วมากขึ้น แต่เมื่อเว็บไซต์เหล่านี้ยุติบทบาทลง ข้อมูลเชิงลึกที่เคยเป็นอ้างอิงสำคัญให้กับนักเรียน นักศึกษา และนักวิจัย กลับสูญหายไปจากสารบบการค้นหา (Search Engine) ทิ้งไว้เพียง "หน้าเว็บที่เข้าไม่ได้" หรือเปลี่ยนเป็น "เว็บไซต์เพื่อจุดประสงค์อื่นที่มิใช่แนวทางเดิม" และการส่งต่อข้อมูลแบบกระท่อนกระแท่นตามเว็บบอร์ดที่ขาดการบำรุงรักษา

ในขณะที่แหล่งอ้างอิงที่เชื่อถือได้ลดน้อยลง เรากลับถูกแทนที่ด้วยระบบ Algorithmic Content และการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในทางที่ไม่สร้างสรรค์ ปัญหาที่พบเห็นได้ชัดในปัจจุบัน มีทั้งข้อมูลบิดเบือนเพื่อยอดเข้าชม หรือคลิกเบต หรือแม้แต่การขาดการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล

การสูญเสียหนังสือและเว็บไซต์ที่สร้างโดยคนไทย และความรู้แบบไทย ๆ ไม่ใช่เพียงเรื่องของเทคโนโลยีที่ล้าสมัย แต่คือการสูญเสีย "สมอทางปัญญา" ของชาติ ถึงเวลาแล้วที่หน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง จะต้องร่วมมือกันในการทำ Digital Archiving หรือการจัดเก็บข้อมูลมรดกทางปัญญาของคนไทยให้อยู่ในรูปแบบที่ยั่งยืน เข้าถึงง่าย และทันสมัย

เราไม่ควรปล่อยให้ความรู้ไทยกลายเป็นเพียง "เศษเสี้ยวข้อมูล" ที่ถูกบิดเบือนโดยปัญญาประดิษฐ์หรือความไม่รู้ เพราะหากรากฐานทางความรู้สั่นคลอน อนาคตของปัญญาในชาติย่อมตั้งอยู่บนความเสี่ยงเช่นกัน

PSK ขอร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการต่อยอดความรู้ของคนไทยที่ยังคงยืนหยัดมาตลอด 14 ปี และในปีที่ 15 ต่อไป

(หมายเหตุ: เผยแพร่ผ่านช่องทางโซเชียลของ PSK เมื่อวันที่ 5 พ.ค. 2569 เวลา 17:25 น.) 

วันอังคารที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569

[บทวิเคราะห์] BNK48 รุ่นที่ 3 กับเพลงจบการศึกษา "Celebration" เพลงสนุกสนานกับความทรงจำที่ยากจะลืมได้ลง

BNK48 ปล่อยเพลงจบการศึกษาของรุ่น 3 "Celebration" ส่งท้าย 8 สมาชิกที่จบการศึกษา ได้ "MAYOJAMES" ทำหน้าที่เป็นโปรดิวเซอร์ เพลงที่ซ่อนความทรงจำไว้ในบทเพลงแห่งการเฉลิมฉลองที่ยากจะลืมเลือน

 

งานเลี้ยงย่อมเลิกรา วัฎจักรของวงการไอดอลย่อมเช่นกัน มีรุ่นใหม่เข้าแล้วรุ่นเก่าย่อมออกไปเติบโต ล่าสุดกลุ่มศิลปินไอดอล BNK48 จากค่าย iAM ได้ปล่อยซิงเกิลใหม่ชื่อ "Celebration" (เซเลเบรชัน) ซึ่งเป็น "เพลงจบการศึกษา" ของสมาชิก BNK48 รุ่นที่ 3 ซึ่งปัจจุบันนี้มีด้วยกัน 13 คน ประกอบด้วย เอิร์น-วชิราพร พัฒนพานิช, เอิร์ธ-นภสรณ์ ศิริปาณี, อีฟ-อิสรีย์ ทวีกุลพาณิชย์, เฟม-นันทภัค กิตติรัตนวิวัฒน์, เกรซ-วิรัลพัชร ธำรงค์พันธวนิช, ฮูพ-ปาฏลี ประเสริฐธีระชัย, ข้าวฟ่าง-ญาณิศา เมืองคำ, มีน-ณัฐธันยา ดุลยพล, โมเน่ต์-ภาริตา ริเริ่มกุล, แพนเค้ก-พิทยาภรณ์ เกียรติฐิตินันท์, พีค-ภูษิตา วัฒนากรแก้ว, ยาหยี-ณัฏฐธิดา อาสนานิ และ โยเกิร์ต-นพรดา เลิศวิริยะพร ซึ่งทุกคนได้เป็นเซ็นเตอร์โดยใช้ระบบ Rotation system สลับกันไปในแต่ละท่อน โดยได้เปิดตัวเพลงพร้อมมิวสิกวิดีโอไปแล้วในงาน Japan Expo Thailand 2026 ที่เซ็นทรัลเวิลด์ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ผ่านมา

เพลงนี้มีความพิเศษตรงที่เพลงนี้ มิใช่เพลงที่มาจากวงพี่สาว 48 Group แต่เป็นเพลงที่ประพันธ์ขึ้นมาใหม่ (Original song) โดยได้ MAYOJAMES (มาโยเจมส์) ที่เคยฝากผลงานจากการเป็นโปรดิวเซอร์เพลงของศิลปินชื่อดังมาแล้วมากมาย ทำหน้าที่โปรดิวเซอร์ ร่วมด้วย GALCHANIE (แกลชานี่) หรือ แป้ง-ธนัญญา อินวงษ์ นักร้องสุดฮอตเจ้าของเพลงโด่งดัง "Baby Tee" ร่วมแต่งคำร้องและทำนอง รวมไปถึง FIZZIE (ฟิซซี่) หรือ ฟลุ๊ค-ปั้นศิลป์ อินปัญญา เจ้าของเพลงดังอย่าง "แป๊ปนึง" ร่วมแต่งคำร้อง ซึ่งทั้งสามก็ได้ทำงานร่วมกันมาแล้วในเพลง "ไม่รับงับป๋ม" ของพร็อกซี ที่เพิ่งปล่อยไปไม่นานนี้

"Celebration" เป็นการฉีกภาพลักษณ์เดิม ๆ ของเพลงจบการศึกษา ซึ่งปกติแล้วจะมักอยู่ในรูปแบบเพลงแนวเศร้า โดยเพลงนี้มีแนวคิดหลักคือการเฉลิมฉลองด้วยความสุขและความทรงจำร่วมกัน แทนที่จะเป็นความโศกเศร้า เพลงนี้ถูกออกแบบในแนว EDM-ดิสโก้ ชวนเต้นและเต็มไปด้วยพลังบวกอันสดใส ส่วนเนื้่อเพลงพูดถึงความทรงจำอันล้ำค่าที่ซ่อนไว้ในบทเพลง การหวนรำลึกถึงช่วงเวลาที่ผ่านมา เฉลิมฉลองความทรงจำอันแสนล้ำค่า และแสดงออกถึงความสุข ความทรงจำ และเพลิดเพลินไปกับช่วงเวลานี้อย่างเต็มที่ เพื่อที่จะจารึกช่วงเวลาที่ผ่านมาทั้งหมดตลอด 6 ปีที่อยู่ด้วยกันมา ให้เก็บไว้ในความทรงจำที่ไม่อาจทดแทนได้

ดังนั้น "Celebration" จึงเป็นเพลงที่ "มากกว่า" เพลงจบการศึกษา เป็นเพลงที่เฉลิมฉลองมิตรภาพ ความผูกพัน และการเติบโต และจะยังจะคงอยู่ในหัวใจของสมาชิกทั้ง 13 คน และแฟนคลับทุกคนสืบไป

มิวสิกวิดีโอ "Celebration" มีให้ชมแล้วที่ยูทูบของ BNK48 และหาฟังได้ในทุกสตรีมมิง ส่วนกิจกรรมส่งท้ายของรุ่น 3 สามารถติดตามได้จาก BNK48 Official ในทุกช่องทาง


บทวิเคราะห์ของ PSK
 
สำหรับทีมงาน PSK แล้ว "Celebration" ถือเป็นเพลงที่แตกต่างจากเพลงจบการศึกษาอื่น ๆ ของ 48TH ซึ่งมาในรูปแบบดิสโก้ เพลงที่มีท่าเต้น และท่อนที่ติดหู ซึ่งถือเป็นรูปแบบใหม่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อนคือการที่ทุกคนเป็นเซ็นเตอร์ร่วมกัน และมีท่าเต้นที่พร้อมเพรียง

ส่วนเนื้อหาใน MV นั้น เมื่อได้ดูครั้งแรกพร้อมกับผู้คนในงาน Japan Expo Thailand บอกได้คำเดียวว่า "ยากจะลืมเลือน" เพราะ 1. MV เล่าถึงการเฉลิมฉลอง และปาร์ตี้ยามค่ำคืน สลับกับภาพความทรงจำที่อยู่ร่วมกัน เปรียบเสมือน "สมุดบันทึกความทรงจำ" หรือ Friendship book ที่ปรากฏในช่วงต้น-ท้ายเรื่อง อันมีภาพวาดปกเป็นรูปฝูงกระต่ายเข้าปราสาท และกระต่าย 8 ตัว ออกไปข้างนอกท่ามกลางดอกซากุระกำลังร่วงโรย และ 2. การจากลายังคงมีให้เห็น โดยที่เพลงก่อนอย่าง "Jiwaru Days" ของ BNK48 รุ่นที่ 1 เปรียบเหมือนการถ่ายรูปร่วมกัน โดยอิงจากรูปแรกเมื่อปี 2560 แต่มีที่ว่างไว้สำหรับอดีตเมมเบอร์ หรือ "ความทรงจำในสายลม" ของ CGM48 รุ่นที่ 1 เล่าถึงการเดินทางไปเติบโตในที่อื่นหลังสิ้นสุดสัญญาของแต่ละคน แต่สำหรับ "Celebration" ทำเกือบจะเศร้า (ในสายตาของ PSK) คือเมื่อ 8 คน เดินจากไป ปล่อยให้อีก 5 คนที่เหลือนอนหลับใหลหลังจบปาร์ตี้ แทนที่จะโบกมือลา อวยพรให้โชคดีแล้วกลับมาใหม่ แต่ลักษณะแบบนี้แม้จะเป็นภาพที่บีบหัวใจและสร้างความรู้สึกเหงาอย่างจับใจ แต่มันก็สะท้อนถึงสัจธรรมของการจากลาที่มักจะเกิดขึ้นในวันที่ความสุขเพิ่งผ่านพ้นไป

ส่วนที่เหลือทำดีหมด ทั้งชุดปาร์ตี้ในสไตล์งานพรอมไนต์ หรือแม้แต่การจัดองค์ประกอบต่าง ๆ ซึ่งทำให้ "Celebration" ที่ "เคน Kenngades" เป็นผู้กำกับให้เหมือนเช่นเคยนั้น เป็น MV ที่ดูเหมือนจะเป็นแนวสนุกสนาน แต่ก็มี "ความทรงจำ" และ "ความเศร้า" ที่แอบแฝงด้วยรอยยิ้ม และต้องขอชื่นชมพีค ในฐานะสไตลิสต์ ที่ยังคงรังสรรค์ชุดใน MV นี้ เป็นผลงานสุดท้ายของการเป็นไอดอล ก่อนที่ทั้ง 8 คนจะจบการศึกษา ก้าวไปสู่เส้นทางใหม่ของแต่ละคน

จึงไม่น่าแปลกที่ "Celebration" เป็นเพลงที่มากกว่าเพลงแกรด และแฟนคลับควรที่จะ "โปรโมต" ให้มากกว่านี้ ท่ามกลางช่วงเวลาทองของรุ่น 3 ก่อนที่ทั้ง 8 คนจะจบการศึกษา

ปล. แอบนัยว่านอกจากงานกีฬาสี (War of Goddess) และคอนเสิร์ตใหญ่ ที่จะได้โชว์เพลงดังกล่าวแล้ว "Celebration" ควรที่จะออกสเตจทางทีวีอย่างน้อยสักหนึ่งรายการ ให้แฟนคลับได้ดูและชื่นชม ก็น่าจะดี

(หมายเหตุ: เอิร์น, เอิร์ธ, อีฟ, เกรซ, ข้าวฟ่าง, มีน, พีค และยาหยี คือสมาชิก 8 คนที่ประกาศจบการศึกษาเมื่อ 20 ธันวาคม 2568 และจะหมดสัญญาในวันที่ 6 มีนาคม 2569 ส่วนเฟม, ฮูพ, โมเน่ต์, แพนเค้ก และโยเกิร์ต จะยังคงอยู่กับวง BNK48 ต่อไปหลังการจบการศึกษาของทั้ง 8 คน)


ภาพ: iAM 

วันพุธที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2569

"ชิป๊อป" ชวนแฟนคลับมาร่วมกิจกรรมวันเด็ก ก่อนลุยศึกกีฬาสีครั้งใหญ่

"ป๊อปเป้อ-พิณญาดา" ชวนร่วมสนุกต้อนรับวันเด็กกับ BNK48 และ CGM48 ที่เอ็มบีเค 10 และ 11 มกราคม อุ่นเครื่องก่อนกีฬาสีครั้งใหญ่ "War of Goddess" 15 กุมภาพันธ์ ที่แฟชั่นไอส์แลนด์ เปิดจองบัตรชมการแข่งขัน 16 มกราคมนี้

 

บริษัท อินดิเพนเด้นท์ อาร์ทิสท์ เมเนจเม้นท์ จำกัด หรือ iAM เตรียมจัดกิจกรรมกีฬาสีของสองวงไอดอล BNK48 และ CGM48 ในงาน "BNK48 & CGM48 Sports Day 2026: War of Goddess" ที่จะจัดขึ้น ณ ไอส์แลนด์ฮอลล์ ชั้น 3 ศูนย์การค้าแฟชั่นไอส์แลนด์ ในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งครั้งนี้จัดขึ้นเป็นครั้งที่สี่ เป็นการรวมไอดอลจากทั้งสองวง กว่า 60 ชีวิต มาแข่งกีฬาวัดความเป็นหนึ่ง ซึ่งปีนี้แบ่งเป็นสองทีม คือทีม "Athena" และทีม "Artemis" ได้มีการปล่อยภาพของสมาชิกในชุดธีมกีฬามาให้แฟน ๆ ได้ลุ้นว่า กีฬาสีครั้งนี้จะแข่งกีฬาชนิดใดบ้าง

แต่ก่อนที่จะดวลกันในกีฬาสีครั้งนี้ ค่าย iAM จึงจัดกิจกรรมต้อนรับวันเด็กแห่งชาติ ชวนแฟนคลับมาร่วมสนุกกับเหล่าไอดอลในงาน "Guardians of goddess" ที่ Avenue A ชั้น G ศูนย์การค้าเอ็มบีเค เซ็นเตอร์ ในวันที่ 10-11 มกราคม 2569 โดยสามารถซื้อบัตรร่วมสนุกได้ทางแอปพลิเคชัน iAM48 ในราคาใบละ 250 บาท ซึ่ง พิณญาดา จึงกาญจนา หรือ ป๊อปเป้อ ในฐานะผู้จัดการวง (ชิไฮนิน) ของ BNK48 ได้ให้รายละเอียดกิจกรรมดังกล่าวไว้ดังนี้

"ป๊อปเป้อ" ผู้จัดการวง BNK48

"ในงาน Guardians of goddess เราได้จำลองบรรยากาศให้ทุกคนได้เป็น Guardians ของเหล่า Goddess มาร่วมกันวัดพลังในกิจกรรมสนุก ๆ อาทิ ชู้สแป้นบาส, ค้อนทุบวัดพลัง, ชกมวยวัดพลัง, ทุบตัวตุ่น และ Eye fast เรียกได้ว่าเป็นการอุ่นเครื่องก่อนจะไปเปิดศึกจริงกันในงานกีฬาสีค่ะ ความพิเศษของงานนี้คือ นอกจากแฟน ๆ จะได้ร่วมทำกิจกรรมกับน้อง ๆ เมมเบอร์แล้ว ผลคะแนนจากการเข้าร่วมกิจกรรมของแฟน ๆ ก็จะเป็นหนึ่งในการสะสมคะแนนรวมให้กับเหล่าเมมเบอร์ทั้งสองทีม ซึ่งจะถูกตัดสินผลแพ้-ชนะกันในงานกีฬาสี 'War of Goddess' ที่จะจัดขึ้นในวันที่ 15 กุมพาพันธ์นี้ อีกด้วยค่ะ และที่ขาดไม่ได้ก็คือ โชว์สุดพิเศษจากน้อง ๆ เมมเบอร์ทั้งสองวัน บอกเลยว่าพลาดไม่ได้ค่ะ

"ขอเชิญชวนเหล่า Guardians ทุกท่านมารวมพลังเพื่อน้อง ๆ ในงาน ’Guardians of Goddess‘ ในวันที่ 10-11 มกราคมนี้ ที่ AVENUE A, G FLOOR @ MBK Center รักทีมไหน เชียร์ทีมไหน มาช่วยน้อง ๆ ทำคะแนนกันเยอะ ๆ นะคะ Your Goddess is calling."

และล่าสุดก็ได้มีการประกาศการขายบัตรสำหรับงานกีฬาสี "BNK48 & CGM48 Sports Day 2026: War of Goddess" แล้ว ผู้สนใจสามารถซื้อบัตรได้ในราคา 3,800 บาท (โซน Guardian จำนวนจำกัด) และ 1,800 บาท โดยแบ่งเป็นสามโซนคือ Athena, Artemis และ Olympian (เชียร์ทั้งสองทีม) เปิดจำหน่ายบัตรทางช่องทางออนไลน์ที่ Eventpop ตั้งแต่วันที่ 16 มกราคม 2569 เวลา 10:00 น. เป็นต้นไป โดยงานกีฬาสีครั้งนี้อนุญาตให้ถ่ายรูปและวิดีโอได้อีกด้วย สามารถดูรายละเอียดกิจกรรมทั้งสองงานได้จากช่องทางโซเชียลของ BNK48 & CGM48 ทุกช่องทาง

รายชื่อสมาชิกในทีมการแข่งขัน
Athena : (Team BIII) Eve, Fame, Janry, Peak, Wawa, Yayee; (Team NV) Arlee, Berry, Kaofrang, L, Palmmy, Sindy; (BNK48 Trainee) Cartoon, Inkcha, Jew, Khaimook, Luksorn, Mail, Mayji, Mint, Mirin, Nammonn, Neen; (Team C) Kwan, Nana, Prae, Runma; (CGM48 Trainee) Else, Emma, Praifa, Satangpound
Artemis : (Team BIII) Earn, Hoop, Marine, Mean, Micha, Monet, Patt; (Team NV) Earth, Emmy, Grace, Pancake, Proud, Yoghurt; (BNK48 Trainee) Blythe, Galeya, Grape, Khowjow, Nall, Niya, Praew, Rose, Saonoi; (Team C) Jingjing, Lookked; (CGM48 Trainee) Ginna, Hongyok, Lingling, Nisha, Ploen, Shenae, Valentine

ภาพ: iAM